Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn ìwádìí láti ọwọ́ Àjọ Ìlera Àgbáyé, iye àwọn aláìsàn myopia ní China tó tó mílíọ̀nù 600 ní ọdún 2018, àti iye myopia láàrín àwọn ọ̀dọ́langba ló wà ní ipò àkọ́kọ́ ní àgbáyé. China ti di orílẹ̀-èdè tó tóbi jùlọ ní àgbáyé pẹ̀lú myopia. Gẹ́gẹ́ bí ìwádìí ìkànìyàn ọdún 2021, iye myopia tó tó ìdajì gbogbo ènìyàn orílẹ̀-èdè náà. Pẹ̀lú iye àwọn ènìyàn myopia tó pọ̀ tó bẹ́ẹ̀, ó ṣe pàtàkì láti sọ ìmọ̀ iṣẹ́ tó jẹ mọ́ myopia di ohun tó gbòòrò ní ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì.
Awọn ọna ṣiṣe ti myopia
Àìsí ìwádìí pàtó nípa àrùn myopia kò tíì yé wa títí di ìsinsìnyí. Láti sọ ọ́ ní ṣókí, a kò mọ ìdí tí àrùn myopia fi ń ṣẹlẹ̀.
Awọn okunfa ti o ni nkan ṣe pẹlu myopia
Gẹ́gẹ́ bí ìwádìí ìṣègùn àti optometry ti sọ, ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan bíi ìbílẹ̀ àti àyíká ló ń fa ìṣẹ̀lẹ̀ myopia, ó sì lè ní í ṣe pẹ̀lú àwọn nǹkan wọ̀nyí.
1. Àìsàn ojú ọjọ́ ní ìtẹ̀sí ìbílẹ̀ kan. Bí ìwádìí lórí àwọn ohun tó ń fa àrùn ojú ọjọ́ níí ṣe ń pọ̀ sí i, pàápàá jùlọ àrùn ojú ọjọ́ níí ṣe pẹ̀lú ìtàn ìdílé, a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé àrùn ojú ọjọ́ jẹ́ àrùn ojú ọjọ́ kan ṣoṣo, èyí tó wọ́pọ̀ jùlọ ni àrùn ojú ọjọ́ níí ṣe pẹ̀lú àrùn ojú ọjọ́. Àìsàn ojú ọjọ́ tí a ń rí gbà ló ń jogún láti inú ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan, pẹ̀lú àwọn ohun tó ń fa àrùn tó ń kó ipa pàtàkì nínú rẹ̀.
2. Ní ti àwọn ohun tó ń fa àyíká, àwọn nǹkan bíi kíkà ìwé kíkà fún ìgbà pípẹ́, ìmọ́lẹ̀ tó péye, àkókò kíkà ìwé fún ìgbà pípẹ́, ìkọ̀wé tí kò yéni tàbí tí kò ṣe kedere, ìdúró tí kò dára, àìjẹun tó dára, ìdínkù nínú àwọn ìgbòkègbodò níta gbangba, àti ìpele ẹ̀kọ́ tó pọ̀ sí i lè ní í ṣe pẹ̀lú ìdàgbàsókè àrùn myopia.
Awọn iyatọ ninu isọdi ti myopia
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìsọ̀rí-ẹ̀yà ni ó wà fún myopia, nítorí pé ohun tó ń fa ìṣẹ̀lẹ̀, ohun tó ń fa àwọn ìṣòro tó ń yọjú, ìwọ̀n myopia, àkókò myopia, ìdúróṣinṣin, àti bóyá àtúnṣe náà ní í ṣe pẹ̀lú rẹ̀ ni a lè lò gẹ́gẹ́ bí ìlànà ìsọ̀rí-ẹ̀yà.
1. Gẹ́gẹ́ bí ìwọ̀n myopia:
Myopia kekere:kò tó iwọn otutu 300 (≤-3.00 D).
Myopia ti o wa ni ipo ti o kere ju:300 iwọn si 600 iwọn (-3.00 D~-6.00 D).
Ìrora ọkàn:ju iwọn 600 lọ (>-6.00 D) (tí a tún ń pè ní myopia pathological)
2. Gẹ́gẹ́ bí ìṣètò ìfàmọ́ra (okùnfà tààrà):
(1) Ìrora ojú tí ń tànmọ́lẹ̀,èyí tí í ṣe myopia tí ó wáyé nítorí agbára ìfàmọ́ra ojú nítorí àwọn èròjà ìfàmọ́ra ojú tí kò dára tàbí àpapọ̀ àwọn èròjà tí kò dára nígbà tí gígùn ojú bá déédé. Irú myopia yìí lè jẹ́ ìgbà díẹ̀ tàbí títí láé.
A le pin myopia ti o n yipada si myopia ti o n yipada ati myopia ti o n yipada. Eyi ti o n yipada ni pataki nitori iwọn ti o pọ ju ti cornea tabi lẹnsi lọ, gẹgẹbi awọn alaisan ti o ni keratoconus, lẹnsi iyipo tabi lẹnsi kekere; eyi ti o n yipada ni a fa nipasẹ atọka refractive ti o pọ ju ti awada omi ati lẹnsi, gẹgẹbi cataract akọkọ, awọn alaisan ti o ni ilọwu ara iris-ciliary.
(2) Ìrora axial:A tún pín in sí oríṣiríṣi myopia axial tí kìí ṣe plastic àti myopia axial ti plastic. Myopia axial tí kìí ṣe plastic túmọ̀ sí wípé agbára ìfàmọ́ra ojú jẹ́ déédé, ṣùgbọ́n gígùn axis iwájú àti ẹ̀yìn ti eyeball kọjá ìwọ̀n déédé. Ìbísí 1mm kọ̀ọ̀kan nínú axis eyeball jẹ́ déédé pẹ̀lú ìbísí 300 degrees ti myopia. Ní gbogbogbòò, diopter ti axial myopia kéré sí iwọn 600 ti myopia. Lẹ́yìn tí diopter ti axial myopia ti paramita bá ti pọ̀ sí iwọn 600, gígùn axial ti ojú ń tẹ̀síwájú láti pọ̀ sí i. Myopia diopter lè dé iwọn ju 1000 lọ, àti ní àwọn ìgbà míìrán ó tilẹ̀ dé iwọn 2000. Irú myopia yìí ni a ń pè ní progressive high myopia tàbí deformed myopia.
Ojú ní oríṣiríṣi àyípadà àrùn bíi myopia gíga, a kò sì lè ṣàtúnṣe ìran náà lọ́nà tó tẹ́ni lọ́rùn. Irú myopia yìí ní ìtàn ìdílé, ó sì ní í ṣe pẹ̀lú ìbílẹ̀. Ìrètí ṣì wà fún ìṣàkóso àti ìlera ní ìgbà èwe, ṣùgbọ́n kì í ṣe nígbà tí a bá dàgbà.
A tún ń pe plastic axial myopia ní plastic true myopia. Àwọn ìdí bíi àìsí àwọn vitamin àti àwọn ohun èlò ìtọ́kasí nígbà ìdàgbàsókè àti ìdàgbàsókè lè fa myopia, àti myopia tí àwọn àrùn ojú tàbí ti ara ń fà. A tún pín in sí plastic temporary pseudomyopia, plastic intermediate myopia àti plastic axial myopia.
(a) Pseudomyopia ìgbà díẹ̀ ti ṣiṣu:Iru myopia yii gba akoko kukuru lati farahan ju pseudomyopia igba diẹ ti ṣiṣu lọ. Iru myopia yii, bii pseudomyopia igba diẹ ti o wa ni ile, le pada si iran deedee laarin akoko kukuru. Awọn oriṣiriṣi myopia nilo awọn ọna imularada oriṣiriṣi. Awọn abuda ti pseudomyopia igba diẹ ti ṣiṣu: nigbati a ba ṣe atunṣe awọn ifosiwewe, iran n dara si; nigbati awọn ifosiwewe tuntun ba dide, myopia n tẹsiwaju lati jinle sii. Ni gbogbogbo, ibiti plasticity wa lati iwọn 25 si 300.
(b) Àìsàn ojú ọjọ́ tí a fi ń ṣe àgbékalẹ̀ ṣíṣu:Ìríran tó ń tàn kálẹ̀ kì í sunwọ̀n sí i lẹ́yìn tí a bá ti ṣe àtúnṣe àwọn ohun tó ń fà á, kò sì sí myopia gidi tó ń tàn kálẹ̀ tó ń tàn kálẹ̀ sí ojú.
(c) Àìsàn ojú ọjọ́ oníṣu:Nígbà tí pseudomyopia ṣiṣu tí ó wà nínú irú myopia axial bá di plastic true myopia, ó máa ń ṣòro láti mú ìran padà bọ̀ sípò. A ń lo iṣẹ́ ìdánilẹ́kọ̀ọ́ myopia 1+1, àti pé ìyára ìpadàbọ̀ náà lọ́ra díẹ̀. Ó nílò. Àkókò náà tún gùn gan-an.
(3) Àrùn ojú tí ó ní ìsopọ̀ pẹ̀lú omi ara:Awọn oriṣi myopia meji akọkọ wa papọ
3. Ìpínsọ́tọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìlọsíwájú àrùn àti àwọn àyípadà àrùn
(1) Àìsàn ojú tí ó rọrùn:A tún mọ̀ ọ́n sí myopia àwọn ọ̀dọ́, ó jẹ́ irú myopia tó wọ́pọ̀. Àwọn ohun tó ń fa ìbílẹ̀ kò tíì yé wa. Ó ní í ṣe pẹ̀lú ẹrù ìríran tó lágbára nígbà ọ̀dọ́ àti ìdàgbàsókè. Bí ọjọ́ orí àti ìdàgbàsókè ara bá ti ń lọ lọ́wọ́, ní ọjọ́ orí kan pàtó, yóò máa dúró ṣinṣin. Ìwọ̀n myopia sábà máa ń lọ sílẹ̀ tàbí díẹ̀, myopia náà máa ń lọ síwájú díẹ̀díẹ̀, ìran tó ń ṣe àtúnṣe náà sì dára.
(3) Àrùn àìríran:A tún mọ̀ ọ́n sí myopia onítẹ̀síwájú, ó ní àwọn ohun tó ń fa ìbílẹ̀. Myopia ń tẹ̀síwájú láti jinlẹ̀ sí i, ó ń tẹ̀síwájú kíákíá ní ìgbà ọ̀dọ́langba, ojú sì ń dàgbàsókè lẹ́yìn ọmọ ogún ọdún. Iṣẹ́ ojú kò dára rárá, ó ń hàn nípasẹ̀ ìjìnnà tó kéré sí ti àtẹ̀yìnwá àti ìran tó sún mọ́ ọn, àti àìlera ojú àti ìyàtọ̀. Pẹ̀lú àwọn ìṣòro bíi ìbàjẹ́ ojú ní ẹ̀yìn ojú, àwọn àmì myopic arc, ẹ̀jẹ̀ ríru, àti posterior scleral staphyloma, àrùn náà ń jinlẹ̀ sí i, ó sì ń dàgbàsókè díẹ̀díẹ̀; ipa àtúnṣe ojú kò dára ní àwọn ìpele ìkẹyìn.
4. Ìpínsọ́tọ̀ gẹ́gẹ́ bí bóyá agbára àtúnṣe kan wà nínú rẹ̀.
(1) Pseudomyopia:A tún mọ̀ ọ́n sí myopia accommodative, ó máa ń wáyé nítorí iṣẹ́ pípẹ́ tí ó pẹ́, ìwúwo ojú tí ó pọ̀ sí i, àìlè sinmi, ìdààmú accommodative tàbí spasm accommodative. Myopia lè pòórá nípasẹ̀ oògùn láti mú kí àwọn akẹ́ẹ̀kọ́ náà fẹ̀ sí i. Síbẹ̀síbẹ̀, gbogbo ènìyàn gbàgbọ́ pé irú myopia yìí ni ìpele àkọ́kọ́ ti ìṣẹ̀lẹ̀ myopia àti ìdàgbàsókè.
(2) Ìrora ojú gidi:Lẹ́yìn lílo àwọn aṣojú cycloplegic àti àwọn oògùn mìíràn, ìwọ̀n myopia kì í dínkù tàbí ìwọ̀n myopia dínkù sí ìwọ̀n tí ó kéré sí 0.50D.
(3) Àìsàn ojú tí ó yàtọ̀:tọ́ka sí diopter ti myopia tí a ti dínkù lẹ́yìn lílo àwọn oògùn cycloplegic àti àwọn ìtọ́jú mìíràn, ṣùgbọ́n a kò tí ì mú ipò emmetropic padà bọ̀ sípò.
A máa ń túmọ̀ myopia òótọ́ tàbí èké nítorí bóyá àtúnṣe náà ní í ṣe pẹ̀lú rẹ̀. Àwọn ojú lè sún mọ́ ara wọn láti ibi jíjìn sí àwọn nǹkan tó sún mọ́ wọn, agbára yíyí sunmọ́ yìí sì sinmi lórí iṣẹ́ àtúnṣe ojú. Iṣẹ́ àtúnṣe ojú tí kò báradé ni a tún pín sí: pseudomyopia ìgbà díẹ̀ àti myopia òótọ́ tí ó ní ìlera.
Pseudomyopia onígbà díẹ̀ tí ó lè gbà, ìran náà yóò sunwọ̀n síi lẹ́yìn mydriasis, ìran náà yóò sì sunwọ̀n síi lẹ́yìn tí ojú bá sinmi fún ìgbà díẹ̀. Ní myopia àárín gbùngbùn, ìríran lẹ́yìn fífẹ̀ kò lè dé 5.0, ojú náà yóò dọ́gba, àti pé ẹ̀gbẹ́ ojú kò ní gùn síi ní ti ara. Nípa mímú ìwọ̀n myopia pọ̀ síi ní ìbámu pẹ̀lú bí a ṣe lè ríran tó 5.0.
Ìrora ojú tó dájú. Ó tọ́ka sí àìlègbé ara padà sípò pseudomyopia ní àkókò. Ipò yìí máa ń pẹ́ fún ìgbà pípẹ́, a sì máa ń gùn ojú láti lè bá àyíká ìríran yìí mu.
Lẹ́yìn tí gígùn ojú bá gùn sí i, àwọn iṣan ojú tí ó ní ìfunfun yóò sinmi, ìfọ́jú ojú yóò sì padà sí bí ó ti yẹ. Myopia ti parí iṣẹ́ ìyípadà tuntun kan. Gígùn ojú kọ̀ọ̀kan ní ìwọ̀n 1mm. Myopia yóò jìn sí i ní ìwọ̀n 300. Myopia gidi tí ó ní ìfunfun yóò ṣẹ̀dá. Irú myopia gidi yìí yàtọ̀ sí myopia gidi axial. Irú myopia gidi yìí tún ní àǹfààní láti ríran padà.
Afikun si ipinsi myopia
A ní láti mọ̀ níbí pé pseudomyopia kìí ṣe “myopia” ìṣègùn nítorí pé “myopia” yìí lè wà nínú ẹnikẹ́ni, ní ipò tí ó bá ti lè yípadà, àti nígbàkigbà, ojú yóò sì rẹ̀. Pseudomyopia tí ó máa ń pòórá lẹ́yìn tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ bá ti fẹ̀ sí i ni pseudomyopia, àti pseudomyopia tí ó ṣì wà síbẹ̀ jẹ́ myopia tòótọ́.
A ṣe ìpínsípò myopia axial ní ìbámu pẹ̀lú ohun tó fa àìdánilójú nínú àwọn ohun tó ń fa àléébù nínú ojú.
Tí ojú bá jẹ́ emmetropic, onírúurú ohun tí ó ń yọ ìmọ́lẹ̀ kúrò nínú ojú máa ń tan ìmọ́lẹ̀ sí retina. Fún àwọn ènìyàn tí wọ́n jẹ́ emmetropic, agbára ìyípadà gbogbo ti onírúurú ohun tí ń yọ ìmọ́lẹ̀ kúrò nínú ojú àti ìjìnnà (ààlà ojú) láti cornea ní iwájú ojú sí retina ní ẹ̀yìn báramu.
Tí agbára ìfàmọ́ra gbogbo bá tóbi jù tàbí tí ìjìnnà náà bá gùn jù, ìmọ́lẹ̀ yóò jábọ́ sí iwájú retina nígbà tí ó bá ń wo ọ̀nà jíjìn, èyí tí í ṣe myopia. Myopia tí agbára ìfàmọ́ra gíga ń fà ni myopia ìfàmọ́ra (tí ó ń fa àwọn àìlera cornea, àìlera lẹ́ńsì, cataracts, àtọ̀gbẹ, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ), àti myopia axial tí ó ń fa nípasẹ̀ gígùn gígùn axial ti ojú kọjá ipò emmetropic (irú myopia tí ọ̀pọ̀ ènìyàn ní)).
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ló máa ń ní àrùn myopia ní àkókò ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Àwọn kan ni a bí pẹ̀lú myopia, àwọn kan jẹ́ myopia nígbà ọ̀dọ́, àwọn kan sì máa ń di myopia nígbà àgbàlagbà. Gẹ́gẹ́ bí àkókò myopia, a lè pín in sí myopia àbínibí (a bí myopia), myopia ìbẹ̀rẹ̀ (lábẹ́ ọmọ ọdún mẹ́rìnlá), myopia ìgbà pípẹ́ (ọmọ ọdún mẹ́rìnlá sí méjìdínlógún), àti myopia ìgbà pípẹ́ (lẹ́yìn àgbàlagbà).
Ó tún wà bóyá diopter náà yóò yípadà lẹ́yìn tí myopia bá ti bẹ̀rẹ̀. Tí diopter náà kò bá yípadà fún ju ọdún méjì lọ, ó dúró ṣinṣin. Tí diopter náà bá dúró pẹ́ láàrín ọdún méjì, ó máa ń tẹ̀síwájú.
Àkópọ̀ ìsọ̀rí myopia
Nínú àwọn ẹ̀ka ìṣègùn ojú àti ojú ìwòye, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìsọ̀rí mìíràn ló wà fún myopia, èyí tí a kò ní ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ nítorí ìmọ̀ nípa àwọn ohun tí a kò lè fojú rí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìsọ̀rí myopia ló wà, èyí tí kò tako ara wọn. Wọ́n kàn ń ṣàfihàn ìṣòro àti àìdánilójú ti ọ̀nà tí myopia ń gbà wáyé àti ìdàgbàsókè rẹ̀. A nílò láti ṣàlàyé àti láti ya àwọn ẹ̀ka myopia sọ́tọ̀ láti oríṣiríṣi apá.
Iṣoro myopia ti olukuluku awọn eniyan wa gbọdọ jẹ ẹka ti ẹka myopia ti o baamu. Laisi iyemeji ko ni imọ-jinlẹ lati sọrọ nipa idena ati iṣakoso myopia laibikita ipin myopia.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù kọkànlá-24-2023